sc_verde_logo.png
‘Bescherm de haaien in Caribische zee’

‘Bescherm de haaien in Caribische zee’

Haaien hebben meer te lijden van mensen dan andersom. Werden er in 2015 wereldwijd zes mensen door haaien gedood, in datzelfde jaar stierven honderd miljoen haaien door menselijk toedoen. In de Curaçaose wateren komen minder haaien voor dan het aantal dat nodig is om het ecosysteem in stand te houden.

Haaien vangen en doden is sinds februari vorig jaar verboden in de wateren rond Curaçao, Aruba, Bonaire, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten. Nederland nam als vertegenwoordiger van Saba, St. Eustatius en Bonaire het voortouw om de haaiensoorten beter te beschermen.

Op aandringen van Nederland is op 3 november 2016 in Miami een conferentie gehouden. Veertien Caribische landen hebben daar overeenstemming bereikt over de wettelijke bescherming van acht haaien- en roggensoorten in het Caribisch gebied. Begin 2017 hebben betrokken landen tijdens een bijeenkomst in Frans-Guyana voor het wetsvoorstel gestemd en zijn acht typen haaien en roggen per 13 maart van dit jaar tot beschermde diersoorten uitgeroepen.  

De wet is een aanvulling op het ‘Specially Protected Areas and Wildlife’ (Spaw)-protocol, het enige grensoverschrijdende verdrag voor soorten- en gebiedsbescherming in de Caribische regio. De soorten die zijn toegevoegd aan de beschermde-soortenlijst zijn de hamerhaai (drie verschillende soorten), de walvishaai, de oceanische witpunthaai, de zaagvis (die ook tot de haaiensoorten wordt gerekend) en twee soorten mantaroggen.

Volgens de overeenkomst zijn vangst en verkoop van zaagvissen volledig verboden. Vissers moeten maatregelen treffen om bijvangst van de soorten te voorkomen. Daarnaast worden de leefgebieden beschermd. Nederland riep in 2015 reeds een deel van de wateren rond Bonaire en Saba uit tot het Yarari-reservaat voor walvissen en haaien.

Bewakers

Haaien zijn cruciaal voor het ecologisch evenwicht in de oceaan. Zonder haaien breekt de chaos uit, aldus marien ecoloog en haaienkenner Boris Worm, als hoogleraar verbonden aan de Dalhousie University in Canada. Tijdens een bijeenkomst in Sint Maarten legde hij uit: ,,Haaien zijn natuurlijk jagers, maar ze eten niet veel, als gevolg van een trage stofwisseling. Ze zijn vooral belangrijk als een soort bewakers van de zee: alleen al door hun aanwezigheid houden ze het systeem in evenwicht.”

Haaien zijn belangrijk voor de bescherming van het koraalrif, en zijn voor hun voortplanting afhankelijk van mangrovebossen. Die dienen als kraamkamer voor haaien. Er zijn haaien die eieren leggen, maar veel haaien baren levende jongen. De meeste haaien hebben een levensverwachting van twintig tot dertig jaar, hoewel er haaien zijn die vijftig en zelfs honderd jaar oud kunnen worden.

Bij de grootste vissen, zoals de walvishaai, die van nature ouder dan de mens wordt, kan het dertig jaar duren voordat het vrouwtje vruchtbaar is. Dit maakt de soort kwetsbaar, en dat is te zien aan de afname van het aantal haaien in de Caribische wateren. Vaak belanden haaien aan de haak of in het net van vissers nog voordat ze zich hebben kunnen voortplanten.

De haaien zijn familie van de roggen, en ook deze dieren nemen in aantal af. Een vrouwelijke rog brengt vaak niet meer dan twee jongen voort. Net als haaien, legt een deel van de roggen eieren. Die zijn vierkant van vorm. Aan elke hoek zit een draadje dat zich aan koraal of zeewier vasthecht, zodat het ei niet door de stroming wordt meegenomen. Met het verdwijnen van riffen en mangrovebossen, gaan ook de kraamkamers van haaien en roggen verloren.

Moratorium

Overbevissing vormt een bedreiging voor grote vissoorten, waaronder de haaien, maar ook voor de blue marlin, tonijn, barracuda, dolfijn, en de schildpad. In de eerste plaats omdat de visstand drastisch aan het teruglopen is, en daarmee de soorten die als voer voor de grote vissoorten dienen, maar haaien en andere grote vissen zijn ook vaak onbedoelde bijvangst. Volgens de nieuwe wetgeving voor de Caribische regio moeten vissers kenbaar maken welke voorzorgsmaatregelen zij nemen om ervoor te zorgen dat haaien en roggen niet in hun netten belanden. Ter bescherming van de soorten is het vissers verboden om in bepaalde gebieden hun netten en hengels uit te gooien.

 

 

‘Curaçao moet voor support naar Brussel’

‘Curaçao moet voor support naar Brussel’

‘Medische sector spendeert miljoenen teveel’

‘Medische sector spendeert miljoenen teveel’

0